De wortelgroei van bomen veroorzaakt regelmatig schade aan alle soorten van verharding, zoals klinkers, tegels, trottoirbanden en asfalt. Dit probleem kan optreden bij vrijwel alle soorten bomen en de ernst van de schade is vaak erg verschillend. Er zijn echter enkele boomsoorten die een slechte reputatie hebben op dit gebied, zoals de es en de acacia. Maar dit betekent absoluut niet dat deze soorten altijd problemen veroorzaken met hun wortelgroei. Opdruk van verharding kan grote overlast veroorzaken met risico voor de weggebruiker (foto 1). Of er iets gedaan kan worden om de verharding weer in orde te brengen, hangt af van verschillende factoren.
Belangrijke vraag is of het mogelijk is om de wortels die opdruk veroorzaken te verwijderen zonder schade voor de boom. Ontwikkeling wortelpakketVeel bomen worden geplant in de verharding en we spreken dan over straatbomen. In zo’n situatie wordt volgens bepaalde richtlijnen een boomplantgat aangemaakt met enkele kuub geschikte bomengrond. De verwachting is dat de wortels gebruik maken van dit plantgat en de diepte in groeien naar het grondwater. In de praktijk blijkt echter dat zich ook een wortelpakket ontwikkelt van dunne wortels vlak onder de verharding. Doorgaans is dit geen probleem zolang deze dunne wortels niet extreem in dikte gaan groeien en dan alsnog de verharding opdrukken. Dit effect kan al enkele jaren na aanplant plaatsvinden (foto 2).
extreme diktegroei wortels en capillaire werking
Extreme diktegroei wortels Deze diktegroei ontstaat doordat de oppervlakkige wortels in aanraking komen met de verharding, waarbij het wortelweefsel geïrriteerd raakt en extra weefsel gaat aanmaken. Zo kan een wortel van 2 cm diameter uitgroeien tot een dikte van wel 15 cm (foto 3). Daarnaast kan een boom direct vanuit de stam dikke wortels ontwikkelen. Soms zijn dit wortels die onder maaiveld groeien, maar ook wel wortels die op maaiveld en zelfs hoger groeien. Dergelijke wortels zullen vrijwel altijd de verharding gaan opdrukken, uiteraard afhankelijk van de maat van de boomspiegel. Behalve tegels en klinkers kunnen wortels ook asfalt opdrukken. Dit gebeurt nog weleens wanneer bomen langs een geasfalteerd voetpad of fietspad staan. Bij asfalt speelt nog een andere factor een belangrijke rol bij de ontwikkeling van extreme diktegroei. Dat is de zogenaamde capillaire werking, waardoor bodemvocht omhoog gezogen wordt tot onder het asfalt. En juist van dit extra vocht profiteren de oppervlakkige wortels, wat nogal eens aanleiding is voor diktegroei met opdruk. Zo zijn de fietspaden langs de Bouwlustlaan enkele jaren geleden geasfalteerd en daar vindt nu al op meerdere plaatsen ernstige opdruk plaats (foto 4). Hier staan volwassen lindes in een schrikstrook van 1,5 meter breed tussen fietspad en rijbaan. Opvallend is wel dat de opdruk slechts bij enkele bomen in deze laan plaats vindt. Het gemeentelijk beleid ten aanzien van fietspaden is erop gericht om de kwaliteit van de paden te verbeteren door vervanging van de tegels door asfalt. In de praktijk blijkt echter, dat dit regelmatig een negatief effect oplevert door de wortelopdruk ten gevolge van de capillaire werking onder het asfalt.
Opdruk verhelpen Als er sprake is van zware wortels dicht bij de stam, dan is er geen mogelijkheid om iets aan deze wortels te veranderen door middel van snoei zonder schade voor deboom. Als er ruimte genoeg is in de verharding van het trottoir of de schrikstrook, is verruiming van de boomspiegel een goede optie. Ook zijn er weleens situaties waar verhoging van de verharding een oplossing biedt (foto 5). Alleen in een extreme situatie zoals bij de essen in het Sterrenoord is er geen standaardoplossing mogelijk (foto 6). Een groot deel van de opdruk wordt echter veroorzaakt door de hierboven geschetste dikte- groei van worteldelen, welke op - ruime - afstand van de stam plaats vindt. Dergelijke wortels kunnen wel zonder grote schade voor de boom verwijderd worden. Deze wortels hebben namelijk geen functie als stabiliteitswortel en ook de functie als vochtleverancier is heel beperkt. Maar de wortelsnoei moet natuurlijk wel met beleid gebeuren.
Kosten van herstel bestrating Het herstel van bestrating naar aanleiding van wortelopdruk is een zeer arbeidsintensief werk, dat vrijwel uitsluitend uit handwerk bestaat. Dit moet met zorg en beleid gebeuren, waarbij kennis van de bomen en de beworteling noodzakelijk is. Het zal duidelijk zijn dat de kosten van dergelijke werkzaamheden aanzienlijk zijn. Gezien de vele situaties in de stad waar zeer ernstige wortelopdruk al jaren het geval is, speelt waarschijnlijk een gebrek aan financiële middelen. De verkeerde boom op de verkeerde plaats Bij een kritische schouw van straatbomen in de stad, treft men nog weleens situaties aan die onhoudbaar zijn. Als voorbeeld kan genoemd worden de aanplant van iepen (Ulmus minor ‘Sarniensis’) midden jaren zestig op de trottoirs van de Groot Hertoginnelaan. Deze stonden op slechts 2 m. vanaf de gevels. Deze bomen moesten regelmatig gesnoeid worden omdat ze tegen de monumentale gevels groeiden, maar veel groter werd het probleem van de wortelopdruk. De boomspiegels moesten hier regelmatig verruimd worden, zodat op sommige plaatsen nog maar een trottoir van vier tegels breed over was. Deze boomsoort was indertijd een keuze die door de politiek is doorgedrukt, tegen het advies van de groendienst in. Enkele jaren geleden heeft men de laan heringericht en is hier een prachtige laan ontstaan, met bomen in een nieuw aangelegde groene middenberm. Maar ook de keus van de iepen (Ulmus ‘Lobel’) langs de Dedemsvaartweg is typisch een voorbeeld van de verkeerde boom op de verkeerde plaats. Deze bomen zijn ca 25 jaar geleden aangeplant en staan in een schrikstrook tussen fietspad en rijbaan van slechts 80 cm breed (foto 8). Ook deze situatie is onhoudbaar en de bomen zullen daarom de 50 jaar niet halen.
Het probleem van opdruk van verharding door boomwortels is nogal complex en kent vele verrassingen en onzekerheden. Het terras: dé plek waar het buitenleven plaatsvindt tijdens warme zomeravonden of zelfs in de late lente en vroege herfst. Een fijne omgeving om te ontspannen en te genieten van alles wat het buitenseizoen te bieden heeft. Het is daarom voor klanten vaak een belangrijke investering als ze de tuin aanpakken. Helaas kan een probleem, zoals wortelopdruk, het comfort, de duurzaamheid en de esthetiek van een terras flink verstoren. Dit probleem kan niet alleen voor onveilige situaties zorgen, maar het repareren ervan brengt ook hoge kosten met zich mee. Even terug naar de basis: wat is wortelopdruk precies? Wortelopdruk wordt veroorzaakt door de wortels van bomen. Boomwortels groeien van nature naar plekken waar ze de minste weerstand tegenkomen. Terwijl ze op zoek gaan naar water en voedingsstoffen, worden de wortels steeds dikker en sterker. Wanneer de wortels tegen harde oppervlakken, zoals tegels, beton of asfalt, aandrukken, kunnen ze deze omhoogduwen of er scheuren in veroorzaken. Dit fenomeen noemen we 'wortelopdruk'. Bij oppervlakkig wortelende bomen, zoals populieren en esdoorns, komt dit veel voor. Maar ook hagen kunnen wortelopdruk veroorzaken wanneer er weinig groeiruimte beschikbaar is. Wortelopdruk kan aanzienlijke schade aanrichten aan een terras of oprit. Wortelopdruk voorkomen is niet alleen goed voor het behoud van een mooie tuin, maar ook een verstandige beslissing voor de portemonnee. Het repareren van bestrating die door wortels is beschadigd, kan flink in de papieren lopen. Denk aan het vervangen van tegels, het egaliseren van de ondergrond en zelfs het snoeien of verwijderen van de boom als dit noodzakelijk is. Door preventieve maatregelen te nemen, kunnen deze kosten op de lange termijn worden vermeden.
oplossingen zonder boom verwijderen
TRG Tree Root Guiding Er zijn effectieve oplossingen om wortelopdruk te voorkomen zónder dat de boom verwijderd hoeft te worden. Een effectieve en duurzame oplossing is het gebruik van wortelgeleidingssysteem Tree Root Guiding (TRG) van GreenMax. Simpel gezegd: wortelgeleiding zorgt ervoor dat de boomwortels, zoals de naam al zegt, ergens naartoe worden geleid. TRG-wortelgeleiding is ontworpen om de wortels van bomen te sturen en te voorkomen dat ze zich onder verharde oppervlakken verspreiden. Dit wordt bereikt door wortelgeleidingspanelen in de grond rondom of lineair naast de boom te plaatsen. De panelen zijn voorzien van speciale geleidingsribben die ervoor zorgen dat de wortels loodrecht naar beneden worden geleid, dieper het plantvak in. Wanneer de wortels de onderkant van het paneel hebben bereikt, groeien ze horizontaal weer verder. TRG-wortelgeleiding kan zowel bij nieuwe als bestaande bomen worden ingezet om wortelopdruk te voorkomen. Bij jonge bomen zorgt het systeem ervoor dat de wortels vanaf het begin gecontroleerd en dieper de grond in groeien waardoor het risico op schade aan de bestrating wordt voorkomen. Er zijn diverse hoogtes beschikbaar van TRG-wortelgeleidingspanelen: van 30 tot 120 centimeter. Sommige bomen hebben oppervlakkige wortels, terwijl andere dieper wortelen, waardoor een variatie in paneelhoogte nodig is om de wortels effectief te kunnen sturen. Daarnaast groeien wortels in gebieden met een hoge grondwaterstand vaak meer naar het oppervlak. Bij het plaatsen van wortelgeleidingssystemen wordt ook rekening gehouden met eventuele ondergrondse kabels en leidingen, zodat de wortels niet in conflict komen met deze infrastructuur. TRG voorkomt niet alleen schade aan het terras of de oprit, maar zorgt er ook voor dat de schoonheid van de tuin behouden blijft. Het systeem is vrijwel onzichtbaar doordat het grotendeels onder de grond zit. Boven de grond steekt enkel de rand van het paneel uit om te voorkomen dat de wortels over het paneel heen groeien. Om strakke hoeken van 90 graden in het plantvak te creëren, worden TRG-schuifpanelen toegepast. Daarnaast helpt TRG de boom om stabiel te blijven staan doordat de boom in een natuurlijke omgeving kan groeien in plaats van in een boombak waar water en voedingsstoffen beperkt zijn. Wortelopdruk is een veelvoorkomend probleem dat niet alleen de esthetiek van de tuin aantast, maar ook leidt tot aanzienlijke kosten voor reparatie. Als we nu eens beginnen met het geven van genoeg groeiruimte aan bomen heb je deze lapmiddelen niet nodig. Bomen worden te vaak vlak naast muren, erfgrenzen en vooral IN de bestrating geplaatst, wat ze dus helemaal niet fijn vinden. Maar zolang architecten denken dat bomen ornamenten zijn waar je van alles mee kan doen zonder rekening te houden met de eisen die die "ornamenten" stellen heb je dit soort dure oplossingen nodig. Het begint gewoon met de juiste boom op de juiste plaats en zorgen voor voldoende groeiruimte.
verwijdering en kosten
Bij Stobben-Frezen, specialist in boomverzorging, wordt het verwijderen van boomwortels als een essentieel onderdeel van tuinonderhoud beschouwd. In deze blog worden verschillende methoden besproken voor het effectief verwijderen van wortels. Onder wortelverwijdering wordt het proces verstaan waarbij ongewenste boomwortels uit de grond worden gehaald. Dit wordt vaak gedaan om de groei van andere planten te bevorderen of om schade aan bestrating, leidingen en funderingen te voorkomen. Wortels die dicht bij een gebouw of trottoir groeien, kunnen voor grote problemen zorgen. Ze kunnen bijvoorbeeld stoeptegels omhoog duwen of zelfs schade aan funderingen veroorzaken. Schade aan trottoirs wordt vaak als eerste opgemerkt. Wanneer de wortels onder de bestrating groeien, wordt het oppervlak omhoog gedrukt. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren voor voetgangers en fietsers. Daarnaast wordt schade aan rioleringen veroorzaakt door boomwortels die naar waterbronnen zoeken. De wortels groeien in kleine scheurtjes in de leidingen en veroorzaken verstoppingen. De keuze voor een specifieke methode wordt bepaald door verschillende factoren. Bijvoorbeeld, wordt bij kleine bomen of oppervlakkige wortels vaak voor handmatige verwijdering gekozen. Voor grotere bomen of diepgewortelde bomen worden mechanische methoden als meer geschikt beschouwd. In woonwijken wordt vaak voor handmatige of mechanische wortelverwijdering gekozen. Bijvoorbeeld, als wortels schade aan een tuinpad veroorzaken, wordt vaak handmatige verwijdering als oplossing gezien. Bij het inschatten van de kosten van wortelverwijdering wordt rekening gehouden met verschillende factoren. De grootte van de boom, de locatie en de gekozen methode spelen allemaal een rol. Over het algemeen worden mechanische methoden als duurder beschouwd dan handmatige methoden, vanwege het gebruik van gespecialiseerde apparatuur. Voor een kleine boom kan de handmatige verwijdering relatief goedkoop zijn, bijvoorbeeld rond de €100 tot €300. Voor een grote boom met diepgewortelde wortels, waarvoor een graafmachine nodig is, kunnen de kosten oplopen tot wel €1000 of meer. Het verwijderen van boomwortels wordt als een belangrijk aspect van boomverzorging gezien, vooral door Stobben-Frezen. Door gebruik te maken van de juiste methode wordt schade aan eigendommen en infrastructuur voorkomen en wordt de groei van andere planten bevorderd. Door de expertise van een specialist zoals Stobben-Frezen wordt ervoor gezorgd dat wortelverwijdering veilig en efficiënt wordt uitgevoerd, met minimale schade aan de omgeving.
praktische vragen en案例
Jouw boomwortels laten verwijderen? Je gebruikt een verouderde webbrowser. Binnenkort ga ik mijn oprit opnieuw bestraten. Een probleem is echter dat er op het perceel van de buren zeer dicht bij de erfafscheiding bomen staan waarvan de wortels de huidige oprit in een miniatuur hooggebergte veranderen. Nou ben ik wel van plan om de ondergrond een cm of 30 af te graven, en daarbij deze wortels weg te halen, maar als ik verder niks doe heb ik over een paar jaar weer een hobbel-oprit. Wat kan ik doen om dit te voorkomen? Hoe diep moet zo'n damwandje worden dan? De wortels blijven dus net boven de grondwaterstand. De buren zijn niet van plan de boom weg te halen. Ik kan natuurlijk wel gaan procederen, maar dat zet de relatie met de buren weer zo op scherp. Wortels mag je wel weghalen; zelfs zonder overleg. We zijn er even niet! I.v.m. Na het kappen of verwijderen van een boom blijven vaak achtergebleven wortels in de bodem zitten. Deze boomwortels kunnen nog jarenlang problemen veroorzaken. In sommige gevallen lijkt het zelf verwijderen van boomwortels met een schep, kettingzaag of bijl een optie, maar in de praktijk blijkt dit vaak een onbegonnen werk. Boomwortels blijven actief in de bodem, ook als de boom al verdwenen is. Wortels groeien meestal door zolang er nog vocht en voedingsstoffen aanwezig zijn. Boomwortels verwijderen vraagt om een veilige werkwijze, de juiste kennis en professioneel materieel. We starten altijd met een inspectie. Bij grotere wortelstelsels of wanneer wortels diep in de grond zitten, zetten we vaak een stobbenfrees of kleine graafmachine in. Bij dunne wortels of kwetsbare locaties kiezen we soms voor handmatig verwijderen. We werken dan met onder andere een schep, wortelbijl, een zaag of een kleine kettingzaag.
Wortels blijven actief in de bodem, ook als de boom al verdwenen is. Wortels groeien meestal door zolang er nog vocht en voedingsstoffen aanwezig zijn. Boomwortels verwijderen vraagt om een veilige werkwijze, de juiste kennis en professioneel materieel. Wees gerust: onze ervaren hoveniers verwijderen niet alleen de stronk, maar zorgen er ook voor dat het volledige wortelstelsel wordt weggehaald. Wilt u een nieuwe boom poten? Wilt u boomwortels laten verwijderen omdat ze problemen veroorzaken in uw tuin? Bij Wigink Bos- & Boomverzorging bieden we transparante prijzen. Wanneer wij zonder bezichtiging vooraf langskomen om boomwortels te verwijderen, gaan wij uit van normale omstandigheden. Onze rupsboomwortelfrees wordt ingezet binnen een straal van circa 60 kilometer rondom Holten. Bij afwijkende of complexere omstandigheden werken wij op basis van nacalculatie. Heeft u eerst een boom laten kappen? Heeft u last van een achtergebleven stronk? Heeft u vragen over onze bos- & boomverzorging en bent u op zoek naar passend advies? Super ervaring van A-Z. Goed contact, afspraak = afspraak, kortom een prettig bedrijf om mee samen te werken! Uitstekend werk verricht en vriendelijk en vakbekwaam personeel.
Nadat een boom gekapt is, wil men vaak ook de boomstronk verwijderen. Echter, boomstronken en wortels kunnen een hardnekkig probleem vormen in de tuin. In dit artikel helpen wij u de juiste keuze te maken voor het verwijderen van boomwortels, stobben en boomstronken. Hoe boomwortels verwijderen? Boomstronk: Dit is het deel van de boom welke na het kappen overblijft. Boomwortels: Dit is het ondergrondse deel van de boom dat vastzit aan de stronk. Boomwortels kunnen diep de grond in groeien en variëren in omvang afhankelijk van de bodemgesteldheid. Hieronder bespreken we drie praktische methodes om boomwortels en stronken te verwijderen. Dit is een tijdrovende maar effectieve manier voor het volledig verwijderen van stronk en wortels. Deze methode is voornamelijk geschikt voor kleinere bomen zoals fruitbomen. Voor grote boomstronken is het vaak onbegonnen werk. Hoe groter de boom hoe groter het wortelgestel is. Moet een boomstronk verwijderd worden waarna er bestrating, tuinhuisje of bebouwing op deze plek komt? Dan is het verwijderen, ook wel rooien noodzakelijk. Doordat hiermee het grootste gedeelte verwijderd wordt, kan het opgevuld worden om zo een stabiele ondergrond te verkrijgen. Voor grotere stronken is frezen een snelle en efficiënte oplossing. Met een stobbenfrees wordt de boomstronk vermalen tot houtsnippers. Heeft u recent een boom laten kappen dan blijft er een vervelende boomstronk achter in uw tuin of op uw terrein. Een KLIC-melding is verplicht om ondergrondse kabels en leidingen te controleren. Bij stobbenfrezen ben je machinaal aan het graven en men is wettelijk verplicht om graafschades te voorkomen. Heeft u geen haast en wilt u minimale inspanning? Dan kunt u de natuur zijn werk laten doen. Boomstronken vergaan door schimmelvorming en rotting, maar dit proces kan jaren duren. Zo kunnen eiken stronken van 30 cm 10 tot 15 jaar nodig hebben om te vergaan. Uw keuze voor een methode hangt af van de grootte van de boomstronk, de tijd die men heeft en de inspanning die men wilt leveren. Voor snel resultaat kiest u voor frezen of uitgraven. Heeft u een boomstronk waar u vanaf wilt of wilt u advies over boomverzorging? Muilwijk Boomverzorging staat voor u klaar!
Oorzaken van worteloverlast in de tuin: Wortels groeien onder de grond en kunnen worteloverlast veroorzaken door verschillende factoren. In veel tuinen vind je een dicht netwerk van wortels afkomstig van nabijgelegen bomen of struiken, maar ook agressieve wortelstelsels van bepaalde tuinplanten kunnen in korte tijd een grond vol met wortels creëren. Onvoldoende bewerking van de bodem, laden van organisch materiaal en onregelmatige watergift dragen bij aan een dunne of compacte bovenlaag waarin wortels zich gemakkelijk nestelen en verder groeien.
kenmerken van dikke wortels en verwijdering
Kenmerken van dikke wortels Langwerpige, taaie wortels die diep reiken en klem zitten in de bodemstructuur. Onregelmatig verloop van wortelnetwerken waardoor graven bemoeilijkt wordt. Wortels die de structuur van de grond verzwaren en de drainage kunnen belemmeren. Effectieve methoden om dikke wortels te verwijderen Afhankelijk van de situatie kun je kiezen voor handmatige verwijdering, mechanische methoden of een combinatie daarvan. Bij beperkte wortelgroei werkt een grondverwijdering met spade en schop doorgaans het best. Voor een uitgebreide wortellaag kan een grondfrees wortels of tuinfrees wortels aanzienlijke tijdsbesparing opleveren, maar let op dat wortelresten kunnen fragmenteren en mogelijk na verloop van tijd opnieuw kunnen uitlopen. Handmatig verwijderen: graaf om de wortel heen, knip grote wortels in stukken en trek ze uit de grond. Dit voorkom fragmentatie en geeft direct overzicht over de wortelstructuur. Grondfrees wortels: gebruik een grondfrees om wortelklompen te versnipperen en wortels op te ruimen. Dit werkt snel in diepe lagen maar kan kleine wortelstukjes achterlaten die alsnog kunnen aangroeien. Tuinfrees wortels: vergelijkbaar met een grondfrees maar meestal lichter en wendbaarder; geschikt voor middelgrote oppervlakken en minder diep gravende wortels. Grondfrees wortels versus tuinfrees wortels: wanneer welke optie?
Een grondfrees kan wortelrijke grond sneller veranderen en wortels onder de grond tot op grotere diepte beïnvloeden. Een tuinfrees wortels is handzamer voor kleinere stukken tuin en brengt minder kans op overbemesting van de bodem. Beide gereedschappen kunnen wortels onder de grond knippen en verspreiden, waardoor het verstandig is om na werken met handmatig verwijderen resten te verwijderen en hergroei te voorkomen. Aan de slag met de verwijdering: stap-voor-stap aanpak. Beoordeel de wortelzone en kies de juiste methode (handmatig vs mechanisch). Maak een veilige werkomgeving; verwijder kinderen en huisdieren uit de buurt en gebruik beschermende kleding. Zorg voor voldoende water vooraf om de bodem losser te maken. Snijd grote wortels in beheersbare stukken en trek ze uit de grond; verzamel alle wortelresten. Werk systematisch en voorkom dat wortels opnieuw in de grond vallen. Behandel de bodem na verwijdering: vul gaten, egaliseer en herzaai of berm het gebied.
Onderhoud en preventie na verwijdering Na het verwijderen is onderhoud cruciaal om terugkeer te voorkomen. Houd de zone goed vochtigd maar niet drassig, breng organische mulch aan om een bodemschil te stabiliseren en laat het wortelnetwerk niet onbeheerd achter. Overweeg wortelbarriers langs erfgrenzen of onder funderingen om toekomstige problemen te beperken. Regelmatig controleren op jonge uitlopers helpt om ongewenste wortelgroei vroegtijdig te stoppen. Veiligheid en milieu: Werk altijd met handschoenen en een veiligheidsbril bij het hanteren van scherpe gereedschappen. Gebruik gereedschap met scherpe snijvlakken en onderhoud ze na afloop zodat ze langer meegaan. Vermijd overmatig gebruik van chemische middelen en verken altijd milieuvriendelijke alternatieven voor wortelsturing en bodemverbetering. Milieubewust handelen is essentieel bij wortelbeheer en bodemonderhoud.
Veel voorkomende vragen Hoe diep gaat een grondfrees bij wortels? Antwoord: afhankelijk van het model, meestal tussen 20 en 40 centimeter; check de handleiding en werk stap voor stap. Is het veilig om wortels onder de grond te verwijderen vlak bij kabels of leidingen? Antwoord: ja maar werk uiterst voorzichtig en vermijd beschadiging van kabels; bij twijfel schakel een vakman in. Hoe voorkom ik terugkeer van dikke wortels na de verwijdering? Antwoord: zorg voor gelijkmatige bodemstructuur, gebruik wortelbarriers indien nodig en onderhoud mulchlaag.

Handleiding voor het instellen van een RTK GPS/GNSS-basisstation en -rover (beginnershandleiding)
Door deze aanpak houd je de tuin betaalbaar en bewerkbaar terwijl je rekening houdt met wortels onder de grond en de verspreiding ervan beperkt blijft.
tags: #wortels #verwijderen #onder #bestrating