Wat is een groendak? Dat is een dak waarop beplanting groeit. Er zijn verschillende typen groengedaken: een extensief groendak, een semi-intensieve variant en een intensief dak. Een extensief systeem is onderhoudsarm, bestaat vooral uit sedum, mossen en kleine kruiden. Dit type heeft meestal een dunnere opbouw van 6-10 cm en is daardoor lichter van gewicht. Een intensief dak lijkt meer op een tuin op hoogte met grassen, bloemen en struiken. Bij het soort beplanting moet je denken aan vetplanten, mos en sedumplantjes. Sedum kan goed tegen langdurige droogte, felle zon en een forse regenbui. En heeft een voedingsbodem van vijf à zes centimeter nodig om te kunnen wortelen. Daardoor blijft zo’n dak lichtgewicht en weegt het meestal tussen de 40 en 80 kg per vierkante meter. Bovendien bieden sedumplanten voedsel en onderdak aan insecten zoals bijen. Ook kruiden, bloembollen en gras zijn geschikt voor een groen dak. Sommige mensen kiezen voor een daktuin compleet met boompjes en struiken.
Isolatie, waterberging en biodiversiteit
Het isoleert extra in de winter en de woning blijft er koeler door in de zomer. Een groendak werkt als een spons en kan 60 tot 80 procent meer regenwater vasthouden dan bijvoorbeeld een bitumen dak. Een groendak is goed voor de biodiversiteit. De groene laag van vetplanten beschermt de onderliggende dakbedekking extra goed tegen uv-straling en andere factoren die een nadelig effect hebben op de levensduur van de dakbedekking.
Nadelen en constructieve vereisten
Wat zijn de nadelen van een groendak? De aanlegkosten van een groen dak zijn hoger dan bij traditionele dakbedekkingen en er is een risico op lekkages bij een verkeerde installatie of beschadigde ondergrond. Nee, niet alle constructies zijn geschikt voor een groen dak. De dakconstructie moet sterk genoeg zijn, zeker bij een daktuin. Wil je op jouw dak een groen dak aanleggen, laat dat dan goed onderzoeken door een specialist of constructeur. Platte daken die niet in de schaduw liggen, zijn het meest geschikt voor een groendak. Sedumplanten hebben daarbij minimaal 4 uur zonlicht per dag nodig. Op een hellend dak kun je wel planten laten groeien, maar zo'n schuin dak droogt sneller uit doordat de regen eerder wegloopt. Bij een dakhelling van meer dan 25 graden zijn extra voorzieningen nodig om het water langer vast te houden.
Ondergrond, bouwvergunning en geschikte plantkeuze
Om lekkages te voorkomen moet de ondergrond waterdicht en wortelbestendig zijn. Kies voor een natuurlijke voedingsbodem zoals lavakorrels gemengd met potgrond en niet voor een onnatuurlijke voedingsbodem zoals steenwolplaten. In sommige gevallen is een bouwvergunning noodzakelijk. Bijvoorbeeld wanneer het dak als daktuin wordt gebruikt en constructieve aanpassingen nodig zijn. Groene daken trekken dieren zoals vogels en insecten aan. Dat vindt niet iedereen even leuk. Niet alle soorten planten doen het goed op een groendak.
Kosten en subsidiemogelijkheden
Wat kost een groendak? De kosten van een groendak lopen sterk uiteen. De eenvoudigste groene daken kosten vanaf ongeveer 50 euro per vierkante meter. Voor een uitgebreid groendak met meer beplanting kan dat oplopen tot zo'n 200 euro per vierkante meter. Gemeenten en waterschappen subsidiëren de aanleg van groene daken. Subsidies zijn vaak beschikbaar in grotere steden. Sommige gemeenten eisen voor subsidie dat de aanleg professioneel gebeurt.
Onderhoud en jaarplanning
Een sedumdak met vetplantjes vraagt weinig onderhoud. Leg je een complete tuin aan op het dak, moet je die bijhouden zoals je een tuin onderhoudt. In beide gevallen controleer je twee keer per jaar de afvoer en verwijder je jaarlijks het onkruid. Haal mos en andere ongewenste begroeiing weg om schade en overwoekering te voorkomen. Geef het dak water bij langdurige droge periodes of bij een zeer schuin dak. Op een sedumdak alleen incidenteel, voor bijvoorbeeld onderhoud of om de ramen te lappen. De beplanting moet altijd weer lucht en licht krijgen. Op een daktuin kun je wel lopen. Loop nooit over het dak als het vriest.
Zonnepanelen en groen dak
Kunnen zonnepanelen op groendaken? Ja, je kunt zonnepanelen op een groen dak aanleggen. Een sedumdak zorgt er zelfs voor dat zonnepanelen minder warm worden en daardoor kan het rendement van de zonnepanelen stijgen. Zonnepanelen bevorderen ook de biodiversiteit op het dak, omdat in de schaduw van de panelen andere planten groeien dan in de zon.
Juridische en praktische haalbaarheid
Een groen dak kun je het hele jaar door aanleggen, alleen niet als het vriest. Dan kan dit worden voorgelegd aan de VvE tijdens de (jaarlijkse) Algemene Ledenvergadering. De VvE kan hier een besluit over nemen. Let er wel op dat een groen dak buiten de regels van het 'normale' onderhoud valt en de kosten dus niet uit het onderhoudsbudget kunnen worden betaald. Daarom is er vaak een gekwalificeerde meerderheid nodig om een groen dak aan te mogen leggen. Een plat dak lijkt volledig horizontaal, maar dat is het in werkelijkheid nooit. Om regenwater goed te laten afvoeren, moet er altijd sprake zijn van een lichte helling, ook wel afschot genoemd. Zonder afschot blijft regenwater op het dak liggen. Dit wordt ook wel wateraccumulatie genoemd. Een huiseigenaar in Oisterwijk kampte met een plat dak waarop waterplassen bleven staan. Na inspectie bleek dat het afschot niet correct was aangebracht tijdens een eerdere renovatie. Dakwerk Nederland heeft nieuwe afschotisolatie geplaatst en de afvoeren aangepast. Ziet u regelmatig plassen op uw dak liggen? Dan is de kans groot dat uw dak niet het juiste afschot heeft. Een plat dak is pas écht duurzaam en betrouwbaar als het het juiste afschot heeft. Daarmee voorkomt u lekkages, schade en onnodige kosten.
