Tijdens de jaren negentig van de vorige eeuw werd de kerk aan de eredienst onttrokken.
In 2002 volgde aanwijzing tot Rijksmonument.
Na een grondige restauratie in 2013 kreeg het gebouw in 2018 een nieuwe functie als trampolinepark.
De Clemenskirche in Münster, Noordrijn-Westfalen, Duitsland, is een verborgen parel van barokke architectuur, gelegen in het hart van deze historische stad.
Deze opmerkelijke kerk, ontworpen door de beroemde architect Johann Conrad Schlaun, getuigt van de rijke culturele en religieuze geschiedenis van Münster.
Of je nu een liefhebber van architectuur bent of een toevallige reiziger, de Clemenskirche biedt een boeiende blik op het verleden, omhuld door verbluffende architectonische schoonheid.
Historische achtergrond en bouwgeschiedenis
In 2002 volgde aanwijzing tot Rijksmonument.
De geschiedenis van Clemenskirche begint halverwege de 18e eeuw, toen deze tussen 1745 en 1753 werd gebouwd voor de Broeders van Barmhartigheid.
De kerk en het bijbehorende ziekenhuis werden in opdracht van Clemens August I van Beieren gerealiseerd.
De eerste steen werd gelegd op 30 juni 1745, waarmee het begin van een bouwavontuur werd gemarkeerd dat zou culmineren in een grootse opening op 14 oktober 1753.
De kerk werd gewijd aan de heilige Clemens van Rome, wat de toewijding van zijn naamgever aan liefdadigheid en zorg weerspiegelt.
Door de jaren heen heeft de Clemenskirche belangrijke historische gebeurtenissen meegemaakt, waaronder de secularisatie van het klooster in 1811 en de verwoestende bombardementen van de Tweede Wereldoorlog, die de kerk in puin achterlieten.
De wederopbouw na de oorlog van 1956 tot 1959 herstelde de buitenkant, terwijl het interieur nauwgezet werd gereconstrueerd van 1961 tot 1974.
Architectuur en ruimtelijke kenmerken
De kerk is een meesterwerk van baksteen en zandsteen, met een convex middengedeelte geflankeerd door concave zijkanten. Dit ontwerp eert de Romeinse barokstijl, die doet denken aan het werk van Francesco Borromini.
Het centrale ontwerp van de kerk is een wonder van architectonische vindingrijkheid. Het cirkelvormige ontwerp, geïnspireerd door Borromini's Sant'Ivo alla Sapienza, is versierd met zes nissen gevormd door overlappende driehoeken.
Het spel van licht binnen de kerk is ronduit magisch, met ramen die strategisch geplaatst zijn om het altaar en de fresco's van de koepel te verlichten.
De fresco's, oorspronkelijk geschilderd door Johann Adam Schöpf en later gerestaureerd door Paul Reckendorfer, tonen een levendig hemels tafereel met de heilige Clemens die naar de hemel opstijgt.
Kunsthistorisch opvallend zijn de grote centrale open ruimte met de kleurige geblokte boogconstructies en de vierkante rode bakstenen pijlers die rode bakstenen scheibogen dragen.
Het exterieur wordt bepaald door een opvallende opeenvolging van daken op verschillende niveaus. De houten vieringtoren heeft een ojiefvormige bekroning met torenkruis.
Door samenvoeging van parochies kwam de kerk in 1996 leeg te staan. Na een sluipende verloedering dreigde de kerk in 2010 gesloopt te worden.
De erfgoedontwikkelaar BOEi kocht het monument en voerde een grondige restauratie uit, die in 2013 werd afgerond. Daarbij zijn de schilderingen op het plafond van het koor en de tuinmuren rond de kerk in oorspronkelijke staat hersteld.
Kunst en interieurskeenmerken
Het interieur wordt overheerst door de rococostijl en de barokke elementen vormen samen een rijke beeldtaal.
Het altaar is gewijd aan de heilige Clemens en het schilderij in het altaar stelt zijn martelaarschap voor. Ook in het fresco van de koepel wordt op dit thema teruggegrepen; het verbeeldt de hemelse verheerlijking van de heilige Clemens.
Het hoofdaltaar, oorspronkelijk geschilderd door Giovanni Battista Pittoni, beeldt het martelaarschap van de heilige Clemens uit.
De zijaltaren, versierd met schilderijen van Carlo Carlone, tonen de Annunciatie en de verschijning van de Maagd Maria aan de heilige Johannes van God.
Het stucwerk van Jakob Rauch uit Wessobrunn voegt engelachtige figuren en rocaille motieven toe aan de ruimtelijke dynamiek van de kerk.
Het orgel en klokken
Het oorspronkelijke orgel dateert van vóór 1767 en werd in 1973 vervangen door een instrument vervaardigd door Franz Breil.
Dit orgel beschikt over 16 registers en is gehuisvest in een historische kast uit de late 18e eeuw. De restauratie van het orgel in 2014 zorgde ervoor dat de mechanische en tonale kwaliteiten behouden blijven.
Los van de kerk staat zuidwestelijk van het gebouw een klokkentoren in de vorm van een campanile.
Replica en moderne functies
In 2018 kreeg de kerk een nieuwe functie als trampolinepark, waardoor de ruimte een unieke combinatie van historisch erfgoed en moderne beleving biedt.
De kerk staat vandaag geïsoleerd op haar locatie, een gevolg van de veranderingen in het stedelijk landschap na de oorlog, maar behoudt toch haar majestueuze aanwezigheid.
Internationale en regionale betekenis
De Clemenskirche wordt gezien als een van de belangrijkste barokke kerken in Noord-Duitsland en weerspiegelt een samenspel van barok architectuur met rococostijl in het interieur.
De bouwmaterialen bestaan uit de voor de architect typische combinatie van lichtkleurige zandsteen met rode baksteen.
De geschiedenis van de Clemenskirche verwierf haar vorm door verschillende architectonische invloeden: een combinatie van neoromaanse en neobyzantijnse stijlelementen bij de uitbreiding in 1922 door Jos Cuypers.
Bijzonder zijn de blauwe zuilen die herinneren aan bisschop Clemens August I van Beieren die opdracht gaf tot de bouw van de kerk en het hospitaal.
Informatie voor bezoekers
- Onder het koepelterrein zijn fresco's en schilderijen van de roemrijke Maestro Schöpf te zien.
- De kerk biedt herinneringen aan de geschiedenis van Münster en de religieuze tijden eromheen.
- Het interieur toont een harmonieuze mix van barokke en rococo elementen.
tags: #st #clemenskerk #munster #plafond