Vacuümtoiletten, ook wel bekend als vacuüm-wc's, maken gebruik van een innovatief systeem om afval af te voeren, wat aanzienlijke voordelen biedt, met name in omgevingen waar traditionele zwaartekrachtsystemen minder praktisch zijn. Deze technologie wordt hoofdzakelijk toegepast aan boord van verschillende vervoermiddelen, zoals vliegtuigen, schepen, bussen en in toenemende mate treinen.
Het Principe van het Vacuümtoilet
De kern van het vacuümtoilet is de afvoer met een kleine afzuigopening, doorgaans circa 32 mm in doorsnede, die wordt afgesloten door een speciaal afzuigventiel. Dit ventiel kan elektronisch of pneumatisch worden aangestuurd.
Tijdens het doorspoelen wordt eerst een kleine hoeveelheid water in de toiletpot geleid. Ongeveer een seconde later wordt het afzuigventiel geopend. Dit activeert een drukverschil van -0,6 bar in de vacuümleiding. Dit vacuüm zuigt het af te voeren materiaal met hoge snelheid uit de wc in de leiding.
Een significant voordeel van dit systeem is dat zwaartekracht niet overal nodig is voor de afvoer. De riolering van een vacuümtoilet kan daardoor zelfs direct omhoog na het toilet, wat unieke installatiemogelijkheden biedt.
Toepassingen en Voordelen
De inzet van vacuümtoiletten biedt meerdere voordelen, vooral in mobiele contexten:
Vervoermiddelen
- Vliegtuigen: In vliegtuigen is het onwenselijk dat urine en ontlasting vrijelijk naar buiten vallen. Vacuümtoiletten voorkomen dit.
- Drukcabines: Moderne vliegtuigen en treinen, zoals de Shinkansen, zijn uitgerust met een drukcabine. Een open verbinding met de buitenlucht zou hier problematisch zijn.
- Treinen: Bij reguliere toiletten in treinen worden urine en ontlasting direct naar buiten getransporteerd, wat kan leiden tot onaangename situaties op stations. Vacuümtoiletten voorkomen dit door het afval intern op te vangen. Er wordt daarom vaak aangegeven het toilet tijdens stilstand in een station niet te gebruiken.
Ruimtevaart
In de bemande ruimtevaart wordt een bijzonder type vacuümtoilet gebruikt. Hier is het gebruik van reguliere toiletten vanwege de gewichtloosheid onmogelijk, aangezien deze aangewezen zijn op zwaartekracht. Spoeling door middel van een luchtstroom functioneert hier wel.
De toiletpot van dit type toilet is zo ontworpen dat deze zich afsluit wanneer een gebruiker erop plaatsneemt. Voor het urineren is vaak een trechter aan de voorzijde toegevoegd.
Gebouwen en Evenementen
Hoewel in gebouwen normaliter een traditioneel zwaartekracht systeem wordt gebruikt, wordt er door toenemende druk op het drinkwatersysteem ook steeds vaker gebruik gemaakt van vacuümtoiletten. Er zijn diverse projecten in Nederland en wereldwijd waar deze toiletten zijn toegepast.
Op plekken waar geen waterleiding of riolering aanwezig is, zoals bij festivals, worden vaak chemische toiletten ingezet. Echter, steeds meer grote festivals stappen de laatste jaren over op vacuümtoiletten, wat bijdraagt aan waterbesparing en een verbeterde hygiëne.
Hoe Werkt het Toilet in een Vliegtuig Precies?
Veel mensen vragen zich af of toiletafval daadwerkelijk uit een vliegtuig wordt gedropt. In de allereerste vliegtuigen verdwenen uitwerpselen inderdaad door een gat naar beneden, wat tot onprettige situaties kon leiden. Gelukkig is dit verleden tijd.
Het afval in moderne vliegtuigen gaat via buizen door het hele vliegtuig en wordt opgevangen in een tank. Het afval wordt soms met snelheden tot 130 kilometer per uur weggesluisd. In de tank bevinden zich chemische stoffen die het afval afbreken, wat de capaciteit vergroot en geurhinder vermindert.
Het bekende, zuigende geluid bij het doortrekken van een vliegtuigtoilet komt doordat het vacuüm van de afvaltank wordt gebruikt. Er wordt slechts een kleine hoeveelheid water gebruikt, voornamelijk voor desinfectie en geurbestrijding.
Voordelen van het Vacuümtoilet in Vliegtuigen
- Waterbesparing: Er wordt aanzienlijk minder water gebruikt (slechts ongeveer drie liter per spoeling). Dit bespaart gewicht en ruimte aan boord, waardoor er meer passagiers of bagage mee kunnen.
- Gewichtsbesparing: Minder water betekent minder gewicht dat mee de lucht in moet.
- Efficiënte Afvoer: Het vacuümsysteem zorgt voor een snelle en effectieve afvoer van afval.
De Mythe van de "Vliegende Drol"
Hoewel het risico uiterst klein is, bestaat er een theoretische kans dat er toch iets uit het vliegtuig valt. Dit gebeurt niet door het direct lozen van afval tijdens de vlucht, maar kan ontstaan als de klep van de toilettank na het legen niet goed wordt gesloten.
Op de volgende vlucht kan er op die plek een blauwe ijsklomp ontstaan, bestaande uit bevroren toiletafval en het blauwe doorspoelmiddel. Als deze klomp losraakt, kan deze naar beneden vallen. Dit gebeurt echter slechts een paar keer per jaar wereldwijd en kan soms aanzienlijke schade veroorzaken.
Het is dus niet zo dat vliegtuigen onderweg hun toiletten legen. Het afval wordt opgevangen in een tank die na de landing op het vliegveld wordt geleegd. De incidentele "vallende drol" is een gevolg van technische storingen of onvolledig gesloten tankkleppen.
